Technologia i marszruty w Streamsoft Prestiż: fundament planowania produkcji

Dlaczego harmonogram produkcji, który na ekranie wygląda idealnie, rozjeżdża się już we wtorek? Najczęściej nie zawodzi algorytm planowania, tylko dane, na których pracuje. Od tego, jak opiszesz technologię i marszruty w Streamsoft Prestiż, zależy, czy system policzy prawdziwe terminy, zapotrzebowanie na materiał i koszt wyrobu. Poniżej pokazujemy, jak zbudować te dane krok po kroku, tak aby planista mógł im zaufać.

Czym jest technologia, a czym marszruta

Obie nazwy bywają używane zamiennie, choć oznaczają co innego. Technologia opisuje, z czego i jak powstaje wyrób: jakie materiały i półprodukty są potrzebne i w jakich ilościach. Marszruta opisuje drogę wyrobu przez zakład, czyli kolejne operacje, stanowiska lub gniazda oraz czasy przygotowawczo-zakończeniowe i jednostkowe.

Razem tworzą kompletny przepis na wyrób. Bez materiałów system nie policzy zapotrzebowania. Bez operacji i czasów nie ułoży harmonogramu ani nie wyceni robocizny. W Streamsoft Prestiż obie warstwy są ze sobą powiązane i korzystają z nich dalej zlecenia, planowanie i kalkulacja kosztów.

Krok 1: uporządkuj kartoteki, zanim zaczniesz opisywać technologię

Technologia odwołuje się do indeksów materiałowych, półproduktów i stanowisk. Jeśli kartoteka towarowa zawiera duplikaty, niejednolite jednostki miary albo pozycje „do wyjaśnienia”, te błędy przejdą na każdą marszrutę.

• Usuń lub scal duplikaty indeksów materiałowych.
• Ustal jednostki miary i przeliczniki (na przykład metry i kilogramy, arkusze i sztuki).
• Zdefiniuj stanowiska i gniazda produkcyjne zgodnie z rzeczywistym układem hali.
• Przypisz stanowiskom dostępność, czyli kalendarze pracy i liczbę zmian.

Ten etap jest nudny, ale oszczędza tygodnie poprawek. O przygotowaniu danych przed startem systemu piszemy w tekście jak przygotować firmę produkcyjną do wdrożenia ERP.

Krok 2: zacznij od wyrobów, które robisz najczęściej

Nie próbuj opisać od razu całego katalogu. Wybierz grupę wyrobów, która odpowiada za większość wolumenu lub przychodu, i dla niej zbuduj pełne technologie. To te wyroby najmocniej wpływają na obciążenie maszyn i zakupy materiałów.

Wyroby rzadkie lub jednostkowe mogą na początek dostać uproszczone marszruty, uzupełniane stopniowo. Dobrze opisana jedna trzecia asortymentu da więcej niż słabo opisany cały.

Krok 3: opisz strukturę materiałową wyrobu

Struktura materiałowa powinna odpowiadać temu, jak naprawdę powstaje wyrób, łącznie z poziomami półproduktów. Jeśli w zakładzie najpierw powstaje podzespół, który trafia na magazyn pośredni, opisz go jako osobny półprodukt z własną technologią. Wtedy da się go planować i rozliczać niezależnie.

Zwróć uwagę na normy zużycia. Ilość „na sztukę” powinna uwzględniać naddatki, odpady technologiczne i straty przy rozkroju. Jeśli norma obejmuje tylko materiał netto, system będzie stale zaniżał zapotrzebowanie, a magazyn będzie uzupełniał braki „na boku”.

Krok 4: zbuduj marszrutę operacji

Marszruta to lista operacji w kolejności technologicznej. Dla każdej operacji określ:

1. stanowisko lub gniazdo, na którym jest wykonywana, oraz ewentualne stanowiska zamienne,
2. czas przygotowawczo-zakończeniowy, czyli przezbrojenie i ustawienie maszyny,
3. czas jednostkowy wykonania jednej sztuki lub partii,
4. materiały pobierane na danej operacji, jeśli nie wszystkie są wydawane na początku,
5. wymagania dotyczące kontroli jakości po operacji.

Czas przezbrojenia musi być oddzielony od czasu jednostkowego. Inaczej system nie odróżni zlecenia na pięć sztuk od zlecenia na pięćset, a krótkie serie zawsze będą niedoszacowane.

Krok 5: zweryfikuj czasy z danymi z hali

Czasy wpisane z pamięci technologa lub ze starej dokumentacji najczęściej odpowiadają za rozbieżności między planem a rzeczywistością. Najlepiej sprawdzić je, porównując normatywy z czasami rejestrowanymi na produkcji. Jeśli firma rejestruje rozpoczęcie i zakończenie operacji na stanowiskach, po kilku tygodniach widać, które normy trzeba poprawić.

Jak zorganizować taką rejestrację, opisujemy w artykule rejestracja produkcji prosto z hali. Rejestracja zamyka pętlę: technologia zasila plan, a dane z hali poprawiają technologię.

Krok 6: zadbaj o wersje i zmiany technologii

Technologia nie jest dokumentem na zawsze. Zmienia się dostawca materiału, pojawia się nowa maszyna, klient zmienia rysunek. Zmiany trzeba wprowadzać w kontrolowany sposób: wiadomo, kto może zmienić technologię, od kiedy obowiązuje nowa wersja i co dzieje się z otwartymi zleceniami.

Za dane technologiczne powinna odpowiadać jedna osoba albo mały zespół. Gdy zmiany wprowadza każdy, kto ma uprawnienia, po kilku miesiącach nikt nie wie, która wersja jest aktualna.

Jak technologia i marszruty wpływają na planowanie produkcji

Przy kompletnych technologiach system przelicza zapotrzebowanie materiałowe dla planowanych zleceń, obciążenie stanowisk w czasie i termin zakończenia, na którym można polegać. Na tym opiera się zarówno klasyczne planowanie MRP, jak i harmonogramowanie z uwzględnieniem ograniczonych zdolności. Różnice między tymi podejściami wyjaśniamy w tekście MRP czy APS.

Ta sama marszruta zasila kalkulację kosztów. Czas operacji pomnożony przez stawkę stanowiska daje koszt przerobu, a struktura materiałowa koszt materiałów. Przy niedokładnych danych błędne będą i terminy, i marże.

Typowe błędy przy opisywaniu marszrut

Przy wdrożeniach wraca kilka tych samych pułapek. Dobrze je znać, zanim zespół zacznie wprowadzać dane.

• Jedna zbiorcza operacja „obróbka” w miejsce kilku rzeczywistych operacji na różnych maszynach.
• Pominięcie operacji pomocniczych, takich jak mycie, suszenie czy pakowanie, które też zajmują stanowiska i ludzi.
• Brak stanowisk zamiennych, przez co planowanie nie ma pola manewru przy awarii maszyny.
• Kooperacja opisana jako zwykła operacja wewnętrzna, bez czasu transportu i oczekiwania na podwykonawcę.
• Kopiowanie marszruty z podobnego wyrobu bez sprawdzenia różnic w czasach.

Zakład obróbki metali, w którym technologie były w segregatorach

Wyobraź sobie zakład, w którym technologie istniały tylko w głowach dwóch doświadczonych technologów i w segregatorach przy maszynach. Planowanie odbywało się w arkuszu, a terminy dla klientów podawano „na oko”. Przy wdrożeniu systemu zespół zaczął od kilkudziesięciu najczęściej produkowanych detali.

Po pierwszych tygodniach rejestracji czasów okazało się, że część operacji miała zawyżone normy, a przezbrojenia na jednej z maszyn w ogóle pomijano. Po korekcie harmonogram przestał „pękać” na tej maszynie, a handlowcy zaczęli podawać terminy na podstawie danych z systemu.

Pierwszy krok: lista wyrobów i stan ich dokumentacji

Spisz najważniejsze wyroby i sprawdź, w jakiej formie istnieją dziś ich technologie. Zobaczysz skalę pracy i zaplanujesz ją bez zgadywania. FX2 wdraża Streamsoft Prestiż w firmach produkcyjnych i od pierwszego dnia pomaga budować dane technologiczne. Chcesz omówić, jak opisać produkcję w Twoim zakładzie? Skontaktuj się z nami.