Utrzymanie ruchu i serwis maszyn: jak ERP pomaga ograniczyć przestoje

Maszyna staje w środku zmiany. Mechanik szuka w zeszycie daty ostatniego przeglądu, w magazynie brakuje potrzebnego łożyska, a planista dowiaduje się o awarii po godzinie, gdy zlecenie dla ważnego klienta jest już zagrożone. W wielu zakładach utrzymanie ruchu i serwis maszyn działają obok systemu ERP, a nie w nim. Poniżej zebraliśmy błędy, które najczęściej wydłużają przestoje, i to, jak ewidencja w ERP pomaga je ograniczyć.

Błąd 1: przeglądy zapisane w zeszycie lub w głowie mechanika

Harmonogram przeglądów na papierze lub w arkuszu działa, dopóki pracuje osoba, która go prowadzi. Gdy doświadczony mechanik idzie na urlop, choruje albo odchodzi, przeglądy zaczynają się opóźniać. Nikt tego nie zauważa aż do pierwszej poważnej awarii.

W systemie przeglądy planuje się jako cykliczne zadania przypisane do maszyny, według kalendarza albo liczby przepracowanych godzin czy cykli. System przypomina o terminie, a wykonanie potwierdza się datą, nazwiskiem i opisem czynności. Historia zostaje przy maszynie bez względu na zmiany w zespole.

Błąd 2: awarie zgłaszane ustnie

Operator mówi brygadziście, brygadzista dzwoni do mechanika, mechanik naprawia i wraca do swoich zajęć. Nie zostaje żaden ślad. Po roku nikt nie wie, która maszyna psuje się najczęściej i ile godzin produkcji stracono.

Nawet bardzo proste zgłoszenie awarii w systemie zmienia to od podstaw. Wystarczy maszyna, czas zgłoszenia, krótki opis, początek i koniec naprawy oraz zużyte części. Z takich danych policzysz średni czas między awariami i średni czas naprawy. Ważniejsze jednak, że zobaczysz kilka maszyn, które odpowiadają za większość przestojów.

Zgłoszenie można przyjąć z terminala na hali, z tego samego stanowiska, na którym operator rejestruje produkcję. O organizacji takich stanowisk piszemy w tekście rejestracja produkcji prosto z hali.

Błąd 3: części zamienne poza systemem magazynowym

Magazynek utrzymania ruchu to często szafa w warsztacie, której zawartość zna tylko jeden mechanik. Gdy potrzebna jest konkretna część, okazuje się, że ostatnią zużyto miesiąc temu i nikt nie zamówił nowej.

Części zamienne trzeba ewidencjonować jak każdy inny materiał: z kartoteką, stanem, lokalizacją i stanem minimalnym dla elementów krytycznych. Wydanie części wiąże się z konkretnym zleceniem naprawy lub przeglądu, dzięki czemu widać też koszt utrzymania każdej maszyny. Jak ułożyć ewidencję magazynową, opisujemy w artykule o gospodarce magazynowej w Streamsoft Prestiż.

Błąd 4: planowanie produkcji nie wie o przeglądach

Planista układa harmonogram na tydzień, a w środę maszyna schodzi na przegląd, o którym nikt mu nie powiedział. Skutek jest taki sam jak przy awarii, tylko bardziej frustrujący, bo przestój dało się przewidzieć.

Jeśli przeglądy planuje się w tym samym systemie co produkcję, czas przeglądu wchodzi do harmonogramu jako niedostępność stanowiska. Planista widzi go z wyprzedzeniem i może przesunąć zlecenia albo zaproponować przegląd w okresie mniejszego obciążenia. Dział utrzymania ruchu z kolei widzi, kiedy maszyna jest najmniej zajęta.

Błąd 5: brak informacji zwrotnej z awarii do produkcji

Awaria jest problemem technicznym, ale też sygnałem dla planowania i sprzedaży. Gdy maszyna stoi, zlecenia na niej powinny automatycznie dostać status wstrzymania z przyczyną, a planista powinien widzieć, które terminy klientów są zagrożone.

Bez tego powiązania handlowcy dowiadują się o opóźnieniu od klienta, który nie dostał towaru. Z nim mogą uprzedzić klienta i zaproponować rozwiązanie.

Błąd 6: mierzenie tylko kosztu napraw

Dział utrzymania ruchu bywa oceniany po kosztach części i usług serwisowych. To zachęca do oszczędzania na przeglądach i częściach. Przez kwartał wygląda to dobrze, po roku awarii jest więcej.

Pełny obraz daje zestawienie kosztów utrzymania z kosztem przestojów: utraconą produkcją, nadgodzinami na odrobienie zaległości i karami za opóźnienia. Te dane powstają w ERP same, jeśli awarie i przestoje są rejestrowane przy maszynach i zleceniach.

Błąd 7: dokumentacja techniczna rozrzucona po firmie

Instrukcje serwisowe, schematy i kontakty do serwisu producenta leżą w segregatorze w biurze, w skrzynce mailowej poprzedniego kierownika albo na pendrivie mechanika. Gdy maszyna stoi i liczy się każda minuta, ich szukanie wydłuża przestój.

Jeśli dokumentacja jest dołączona do kartoteki maszyny w systemie, mechanik ma ją pod ręką na terminalu lub tablecie. Dopisuj tam także notatki z poprzednich napraw. Opis rozwiązania podobnego problemu sprzed roku bywa cenniejszy niż instrukcja producenta.

Co obejmuje utrzymanie ruchu w Streamsoft Prestiż

W Streamsoft Prestiż utrzymanie ruchu może korzystać z tych samych kartotek, magazynu i rejestracji co produkcja. Typowy zakres obejmuje:

• kartotekę maszyn i urządzeń z dokumentacją techniczną i historią,
• plany przeglądów cyklicznych z przypomnieniami,
• zgłoszenia awarii i zlecenia napraw z rejestracją czasu i części,
• ewidencję części zamiennych w magazynie,
• zestawienia przestojów i kosztów utrzymania w podziale na maszyny.

Dokładny zakres funkcji i konfigurację ustala się z partnerem wdrożeniowym na etapie analizy, bo zależą od wersji systemu i potrzeb zakładu.

Krok dalej: dane do przewidywania awarii

Gdy historia awarii i przeglądów jest zbierana systematycznie, można zacząć szukać sygnałów, które poprzedzają awarię. Połączenie tych danych z odczytami z czujników maszyn to podstawa podejścia predykcyjnego, które opisujemy w tekście o AI w produkcji i predykcji awarii. Bez rzetelnej ewidencji w ERP żaden model nie będzie miał na czym się uczyć.

Jedna prasa, połowa problemów

Wyobraź sobie tłocznię, w której awarie zgłaszano ustnie. Po kilku miesiącach rejestrowania zgłoszeń w systemie wychodzi na jaw, że znaczna część przestojów dotyczy jednej prasy, a przyczyną jest powtarzający się problem z układem hydraulicznym. Wcześniej każdą awarię traktowano jako osobny przypadek.

Zakład zmienia harmonogram przeglądów tej maszyny i wprowadza stan minimalny dla krytycznych uszczelnień. Nieplanowanych postojów prasy jest wyraźnie mniej, a planista zaczyna uwzględniać przeglądy w harmonogramie.

Pierwsze miesiące: rejestrowanie każdej awarii

Najprostszy pierwszy krok to kilka miesięcy rejestrowania awarii w systemie, choćby w minimalnym zakresie. Te dane pokażą, które maszyny wymagają uwagi i gdzie zaplanować przeglądy. FX2 wdraża Streamsoft Prestiż w firmach produkcyjnych i pomaga połączyć utrzymanie ruchu z planowaniem produkcji. Przestoje w Twoim zakładzie trwają za długo? Umów się na rozmowę o tym, jak je skrócić.